به گزارش خبرنگار بین الملل تازه‌های اقتصاد، در حالی که جهان بر مدار رقابت قدرت‌های بزرگ می‌چرخد، پروژه‌ای از قلب دهلی‌نو تا بنادر مدیترانه قد علم کرده است که رسانه‌های اقتصادی جهان عرب آن را یک زلزله در جغرافیای سیاسی منطقه نامیده‌اند. کریدور اقتصادی هند، خاورمیانه و اروپا که به اختصار آیمک نامیده می‌شود، تنها یک مسیر ساده برای جابجایی کالا نیست؛ بلکه زنجیره‌ای استراتژیک از راه‌آهن و بنادر است که قصد دارد با دور زدن مسیرهای سنتی، خلیج فارس را به قطب اصلی تجارت جهانی تبدیل کند. اما سوال اساسی اینجاست که در نبرد کریدورها، جایگاه ایران کجاست؟ تحلیل‌های منابع معتبر عربی نشان می‌دهد که برخلاف تصور اولیه، ایران نه تنها از این بازی حذف نشده، بلکه به عنوان یک نقطه تعادل حیاتی باقی مانده است.

موازنه قدرت در فلات ایران

تحلیل‌گران مرکز مطالعاتی الجزیره قطر بر این باورند که کریدور آیمک بیش از آنکه یک پروژه اقتصادی باشد، یک بیانیه سیاسی از سوی واشنگتن برای مدیریت نفوذ قدرت‌های منطقه است. با این حال، روزنامه الشرق‌الأوسط در تحلیل‌های اخیر خود به این نکته اشاره می‌کند که حذف ایران از معادلات ترانزیتی، عملیاتی غیرممکن است. کشورهای حوزه خلیج فارس به خوبی می‌دانند که برای دسترسی به بازار بزرگ روسیه و آسیای میانه، هیچ مسیری جایگزین ایران نخواهد شد. در واقع، ایران در سال ۱۴۰۵ به عنوان یک مکمل ضروری برای تمامی کریدورهای منطقه بازتعریف شده است.

برتری امنیتی و جغرافیایی ایران

یکی از چالش‌های بزرگ مسیرهای جدید که در تحلیل‌های شبکه اقتصاد الشرق به آن اشاره شده، تعدد مرزها و تغییر مداوم شیوه حمل‌ونقل از کشتی به قطار و دوباره به کشتی است. این فرآیند هزینه‌های پنهانی دارد که مسیر یکپارچه زمینی ایران فاقد آن است. از سوی دیگر، در حالی که مسیرهای دریایی با تنش‌های مختلفی روبه‌رو هستند، ثبات سرزمینی ایران یک مزیت بزرگ محسوب می‌شود. منابع عربی تأکید می‌کنند که امنیت پایدار در فلات ایران، برگ برنده‌ای است که بازرگانان بین‌المللی برای تضمین سلامت کالاهای خود به آن تکیه می‌کنند.

چابهار؛ کلید طلایی ایران در اقیانوس

بخش ویژه این تحلیل به بندر چابهار اختصاص دارد که رسانه‌های عربی از آن به عنوان پاشنه آشیل مسیرهای رقیب یاد می‌کنند. بندر چابهار تنها بندر اقیانوسی منطقه است که محدودیت‌های تنگه هرمز را ندارد. طبق گزارش‌های مجله الاقتصادیه، هند علیرغم حضور در پروژه‌های دیگر، سرمایه‌گذاری خود را در چابهار دوبرابر کرده است. دهلی‌نو به خوبی می‌داند که چابهار سریع‌ترین و ارزان‌ترین دروازه ورود به افغانستان و محصور در خشکی‌های شمال ایران است. توسعه خط آهن چابهار به زاهدان در سال ۱۴۰۵، قدرت مانور ایران را به شکلی بی‌سابقه افزایش داده و باعث شده است که حتی کشورهای عضو کریدور آیمک نیز به دنبال پیوند زدن مسیرهای خود به این بندر راهبردی باشند.

قرن بیست و یکم، قرن رقابت جاده‌هاست، اما هیچ جاده‌ای در خاورمیانه بدون قلب جغرافیایی ایران به مقصد نهایی نمی‌رسد. ایران با تکیه بر بندر چابهار و شبکه ریلی رو به رشد خود، نه تنها از نقشه‌های جهانی حذف نشد، بلکه به عنوان نقطه اتصال شرق و غرب، جایگاه خود را تثبیت کرد. جغرافیا سرنوشت است و سرنوشت ایران، درخشش دوباره در مسیرهای تجارت جهانی است.